Brakarz – w przemyśle drzewnym to osoba zajmująca się klasyfikacją jakościową i wymiarową surowca drzewnego.
Brakarze w oparciu o Polską Normę dotyczącą wad drewna, sposobu ich pomiaru i wpływu na poszczególne klasy jakości, oraz korzystając z Ramowych Warunków Technicznych na Drewno Okrągłe lub w oparciu o inne normy ustalone ze zleceniodawcą prac, określają jakość surowca drzewnego, warunkując tym samym jego ewentualne przeznaczenie. Brakarze mogą zajmować się również sporządzaniem szacunku brakarskiego. Pracują w lasach, w składnicach drewna, tartakach itp.
W 2026 roku program szkolenia na brakarza surowca drzewnego kl. III jest ściśle dostosowany do aktualnych Warunków Technicznych (WT) oraz norm jakościowo-wymiarowych obowiązujących w Lasach Państwowych. Kurs trwa zazwyczaj od 5 do 10 dni 70 godzin dydaktycznych
Zajęcia teoretyczne
Charakterystyka surowca: Budowa drewna, rozpoznawanie gatunków drzew leśnych (iglaste i liściaste).
Akty prawne: Omówienie aktualnych zarządzeń Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych dotyczących zasad sprzedaży i klasyfikacji drewna.
Normalizacja: Nauka posługiwania się arkuszami normatywnymi i tabelami miąższości.
Wady drewna
Klasyfikacja wad: Szczegółowe rozpoznawanie wad zgodnie z normą PN-EN
Pomiar wad: Zasady mierzenia głębokości pęknięć, strzałki krzywizny oraz średnicy sęków i ich wpływ na obniżenie klasy jakości.
Klasyfikacja jakościowa i wymiarowa
Podział na klasy jakości: Zasady przypisywania drewna do klas A, B, C, D (od najwyższej do najniższej).
Podział na grupy wymiarowe: Klasyfikacja drewna wielkowymiarowego (W), średniowymiarowego (S) oraz małowymiarowego (M).
Sortymentacja: Dobór odpowiednich sortymentów pod kątem przeznaczenia (np. drewno kłodowane, dłużyce, drewno stosowe).
Zajęcia praktyczne
Zajęcia praktyczne realizowane są w warunkach terenowych, głównie na placu manipulacyjnym, gdzie zgromadzonych jest kilkadziesiąt sztuk dłużyc różnych gatunków. Różnorodność zgromadzonego materiału pozwala na efektywne przeprowadzenie ćwiczeń praktycznych z rozpoznawania i pomiaru wad drewna oraz klasyfikacji i manipulacji surowca drzewnego.
Technika pomiaru i odbiórki
Narzędzia brakarskie: Praktyczna nauka obsługi średnicomierzy, taśm mierzycznych oraz rejestratorów leśniczego.
Zasady pomiaru: Pomiar średnicy w korze i bez kory, ustalanie długości, zasady zaokrąglania wyników.
Obliczanie miąższości: Wyliczanie objętości drewna w sztukach pojedynczych oraz w stosach (stosowanie współczynników zamiennych).
Cechowanie drewna: Zasady nabijania numerów i płytek kontrolnych, wystawianie kwitów wywozowych oraz protokołów brakarskich.
UPRAWNIENIA PO KURSIE
Zaświadczenie na druku (MEN)
Prawo do certyfikacji surowca: Uprawnienia pozwalają na legalne dokonywanie odbioru drewna, określanie jego przeznaczenia oraz podpisywanie protokołów brakarskich i kwitów wywozowych.
Certyfikat o uzyskaniu III klasy brakarskiej
Prawo do certyfikacji surowca: Uprawnienia pozwalają na legalne dokonywanie odbioru drewna, określanie jego przeznaczenia oraz podpisywanie protokołów brakarskich i kwitów wywozowych.
Kurs z noclegiem i wyzywieniem - ISTNIEJE MOŻLIWOŚC
Podstawą organizowania i prowadzenia kursów brakarskich jest Zarządzenie nr 35 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 10 października 2017 r. w sprawie stanowiska pracy brakarza regionalnego w regionalnych dyrekcjach Lasów Państwowych oraz doskonalenia zawodowego pracowników tworzących służbę brakarską w Lasach Państwowych.